درد در بارداری بسیار شایع است، ولی همه دردها یک معنا ندارند. بخشی از آن‌ها از تغییرات طبیعی بدن می‌آیند و بخشی نشانهٔ وضعیتی است که باید همان روز بررسی شود. این راهنما این دو گروه را از هم جدا میکند و توضیح می‌دهد پیش از مصرف مسکن چه نکاتی را باید در نظر گرفت.
دردهای شکمی که معمولاً خطرناک نیستند
بر اساس راهنمای سازمان ملی سلامت بریتانیا (NHS)، درد شکم در بارداری اغلب خفیف است. اگر با تغییر وضعیت، استراحت، دفع یا خروج گاز کم شود، علت معمولاً بی‌خطر است. کشیده‌شدن رباط‌هایی که رحم را نگه می‌دارند، یبوست و گاز معده از رایج‌ترین دلیل‌ها هستند.
درد کشیده و تیز در یک سمت پایین شکم، به‌ویژه وقتی با حرکت ناگهانی بدتر می‌شود، معمولاً از همین رباط‌ها می‌آید. با این حال، اگر این درد ادامه پیدا کرد یا با علائم دیگر همراه شد، نباید آن را بی‌بررسی گذاشت.
چه زمانی درد شکم فوری است؟
NHS تأکید میکند که درد شکم همراه با خونریزی یا لکه‌بینی واژن، انقباضهای منظم، یا خروج مایع غیرعادی از واژن، باید سریع با واحد زایمان تماس گرفته شود. همین حکم برای دردی است که شدید است، یا بعد از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه استراحت از بین نمیرود.
اگر درد شکم همراه با سوزش یا درد هنگام ادرار باشد، یا ادرار ابری، قرمز یا قهوه‌ای شود، باید ارزیابی شود. این علائم می‌توانند نشانهٔ عفونت یا مشکل دیگری باشند.
سردرد؛ شایع‌تر از آن‌چه فکر می‌کنیم
سردرد در اوایل بارداری زیاد دیده می‌شود و معمولاً با پیشرفت بارداری بهتر می‌شود. NHS توضیح می‌دهد که سردرد معمولاً به نوزاد آسیبی نمی‌زند، اما گاهی نشانهٔ پرهاکلامپسی است؛ وضعیتی که معمولاً بعد از هفتهٔ بیستم شروع می‌شود.
سردرد شدید، تاری یا چشمک زدن دید، درد زیر دندهها، استفراغ، و افزایش ناگهانی تورم صورت، دستها یا قوزک‌ها، همگی نیاز به تماس فوری با واحد زایمان، پزشک یا ۱۱۱ دارند.
کمردرد؛ شایع، ولی با نشانه‌هایی که نباید نادیده بمانند
کمردرد در بارداری، به‌ویژه در ماه‌های آخر، بسیار رایج است. رباط‌ها برای آماده شدن برای زایمان نرم و کشیده می‌شوند و این فشار به مفاصل کمر و لگن می‌آید. ایستادن طولانی، بلندکردن اشیای سنگین و کیف‌های خرید نامتعادل آن را بدتر میکنند.
طبق راهنمای NHS درباره کمردرد در بارداری، اگر کمردرد همراه با تب، خونریزی واژن یا درد هنگام ادرار باشد، یا در سه‌ماههٔ دوم و سوم با درد زیر دندهها همراه شود، باید هرچه زودتر با پزشک یا مامای خود تماس گرفت. اگر در یک یا هر دو پا، یا ناحیهٔ تناسلی و باسن حس کم شود، باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت.
مسکن در بارداری: دیدگاه‌ها یکدست نیستند
NHS پاراستامول را گزینهٔ اول مسکن در بارداری می‌داند و توصیه میکند کوتاه‌ترین مدت ممکن استفاده شود. کدئین و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن، مگر به تجویز پزشک، توصیه نمی‌شوند.
با این حال، راهنمای CDC آمریکا درباره دارو در بارداری احتیاط بیشتری دارد. این سازمان میگوید مصرف مزمن استامینوفن در طول بارداری با برخی مشکلات عصبی مرتبط دانسته شده است، هرچند رابطهٔ علت و معلولی ثابت نشده. به همین دلیل زنان باردار را به احتیاط توصیه میکند.
این اختلاف نظر یعنی تصمیم دربارهٔ مسکن را نباید روی حدس گذاشت. مصرف یک یا دو روز مسکن با مصرف طولانی‌مدت دو موضوع متفاوت‌اند. پیش از هر دارو، حتی داروهای بدون نسخه و گیاهی، با پزشک، مامای یا داروساز مشورت کنید.
شیردهی و دارو
CDC میگوید بیشتر داروها به شیر مادر می‌رسند، ولی اغلب آن‌ها اثر کمی یا هیچ اثری روی تولید شیر و سلامت نوزاد ندارند. به همین دلیل قطع ناگهانی دارو بدون مشورت توصیه نمیشود. گاهی ضرر ترک دارو از ضرر مصرف آن بیشتر است.
درد دوران شیردهی هم قابل درمان است. انتخاب مسکن در این دوره به نوع دارو، دوز و سن نوزاد بستگی دارد، و همین‌ها را باید پزشک یا داروساز بررسی کند.
کمک‌های غیردارویی که واقعاً کمک میکنند
برای کمردرد، ایستادن صاف، خمشدن از زانو هنگام بلندکردن اشیا، و جابهجایی پا بهجای چرخاندن ستون فقرات کمک میکند. کفش تخت، بالش حمایتی هنگام نشستن، ماساژ و حمام گرم هم رایج و کم‌هزینه‌اند.
NHS تمرینهای ملایم برای تقویت عضلات شکم و کلاس‌های یوگای مخصوص بارداری را هم پیشنهاد میکند. برای سردرد، نوشیدن آب کافی، خواب منظم و استراحت کمک میکند.
کجا در مشهد کمک بگیریم؟
اگر درد دائمی، شدید یا تازه است، ارزیابی تخصصی لازم است. در مشهد می‌توانید نوبت دهی طب درد در مشهد را ببینید. بر اساس داده‌های فعلی سامانه، ۴ پزشک طب درد در مشهد ثبت شده‌اند. برای مقایسه، بهترین پزشکان و متخصصان طب درد را در مشهد نوبت پیدا کنید را ببینید. اگر پزشکی را پیدا کردید، می‌توانید دکتر طب درد در مشهد را هم بررسی کنید یا مراکز درمانی مشهد را ببینید.
اگر درد در بارداری یا شیردهی است، حتماً هم‌زمان به پزشک زنان یا مامای خود اطلاع دهید. تشخیص و انتخاب مسکن با مشورت آن‌ها انجام می‌شود.
پیش از ویزیت چه چیزی را یادداشت کنیم؟
محل درد، شدت آن از صفر تا ده، زمان شروع و عواملی که آن را بهتر یا بدتر میکنند را بنویسید. همچنین هفتهٔ بارداری، داروهای مصرفی و هر دارویی که قبل از بارداری مصرف می‌کردید را همراه داشته باشید.
این اطلاعات عمومی است، نه تشخیص/تجویز پزشکی
